घटस्थापना गरी सुरु भएको हिन्दुहरूको महान् चाड बडादसैं सोमबार राति महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी जाग्राम बसेर समापन हुँदैछ। को जागृत? (को जागा बस्छ?) पूर्णिमा नामले प्रचलित यस पूर्णिमाको रातमा धनधान्यकी देवी श्री लक्ष्मीको पूजा आराधना र भजनकीर्तन गर्ने परम्परा छ।

कार्तिक १०, २०७२- घटस्थापना गरी सुरु भएको हिन्दुहरूको महान् चाड बडादसैं सोमबार राति महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी जाग्राम बसेर समापन हुँदैछ। को जागृत? (को जागा बस्छ?) पूर्णिमा नामले प्रचलित यस पूर्णिमाको रातमा धनधान्यकी देवी श्री लक्ष्मीको पूजा आराधना र भजनकीर्तन गर्ने परम्परा छ। घटस्थापनाका दिन विधिवत् स्थापना गरिएको घडा तथा जमरा सोमबारको रातपछि पवित्र स्थलमा लगी सेलाउने परम्परा छ। यसरी जमरा सेलाएपछि दसैं सकिएको मानिन्छ।

 लोककथनअनुसार परापूर्वकालमा यसै रातमा वैकुण्ठबाट श्री लक्ष्मी मत्र्यलोक हेर्न आउँदा मध्यरात परिसकेकाले सबै मानिस बत्ती निभाई सुतिसकेका थिए। ‘कहाँ उज्यालो छ? र ‘को जागा छ?’ भन्दै देवी श्रीलक्ष्मी हिंडदा एउटा गरिब किसानको झुप्रोमा बत्तीको उज्यालो देखेर त्यसै घरमा प्रवेश गरेकाले त्यस किसानको घरमा धनधान्यपूर्ण भएकाले त्यसै दिनदेखि यस पूर्णिमाको नाम ‘को जाग्रत’ पूर्णिमा रहेको मानिन्छ। 

यसै रातदेखि चौमास व्रत (हरिशयनीदेखि हरिबोधनी एकादशीसम्म) बस्नेहरूले बाँसको लिङ्गो गाडेर हरिबोधनी एकादशीसम्म आकाशदीप बाल्ने गर्छन्। त्यसको विकल्पमा घरघरमा छाना वा कौसीमा समेत आकाशदीप बाल्ने गरिन्छ। आकाशदीपलाई आलोकदीप पनि भनिन्छ र यसै शब्दको अपभ्रंश भएर नेपालभाषामा ‘आलुमत:’ भन्न थालिएको बताइन्छ। जनश्रुतिअनुसार कात्तिक पवित्र महिना भएकाले यस महिनाको अँध्यारो रातमा आकाशचरी, गन्धर्ब, किन्नर, सिद्ध ऋषि आदिले कतै बाटो नभुलुन् भनेर त्यसरी आकाशदीप बालेको भन्ने लोककथन छ।

Share on Google Plus

About xy

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.